Onderwijs
Kinderen kunnen op heel jonge leeftijd in aanraking komen met moeilijke omstandigheden thuis, zoals intrafamiliaal geweld. Getuige of rechtstreeks slachtoffer zijn van IFG kan een negatieve impact hebben op de ontwikkeling van het kind en op hun gezondheid en welzijn in hun verdere leven. De stress die deze kinderen meedragen, laten ze niet achter bij het binnengaan van de schoolpoort, maar nemen ze mee in de klas.
Ook binnen Handle with Care speelt het onderwijs een centrale rol. Leerkrachten staan elke dag dicht bij hun leerlingen en zijn vaak de eersten die zien hoe het écht met een kind gaat.
Door zorgzaam om te gaan met signalen en oog te hebben voor wat een kind nodig heeft, kunnen scholen een veilige plek bieden. Want pas als een kind zich goed en gezien voelt, komt er ruimte om te leren en zich te ontwikkelen.
Leerkrachten maken dus het verschil — gewoon door er te zijn, met aandacht en begrip.
Het welzijn van de kinderen moet altijd de eerste prioriteit zijn.
Bruno Gijsels: directeur school De WEGwijzer
Impact op kinderen: onzekerheid en schuldgevoelens bij IFG
Intrafamiliaal geweld is een verborgen en onderschat probleem. Het is een taboeonderwerp waar volwassenen en kinderen niet gemakkelijk over spreken. Gevoelens van onzekerheid, angst, schaamte, schuld, controleverlies en loyaliteit maken dat men in een school vaak niet op de hoogte is van geweld en ingrijpende gebeurtenissen thuis.
Kinderen hebben doorgaans ook nog geen taal of specifieke signalen om aan te geven wat er speelt. Sommige kinderen kennen niets anders en ervaren hun situatie als normaal. Uit Nederlands onderzoek blijkt dan ook dat het lang kan duren vooraleer kinderen steun en hulp ervaren en dit niet alleen door professionals, maar evenzeer vanuit hun omgeving.
Negatieve spiraal: thuisstress en de impact op leerlingen
De spanning thuis die kinderen ervaren zorgt voor stress, waar zij ook op school last van kunnen hebben. Ze presteren onder hun mogelijkheden en hun gedrag kan leiden tot problemen waardoor ze in een negatieve spiraal terechtkomen. Veel getraumatiseerde kinderen kunnen zo vastlopen in het onderwijs.
Opgroeien met veel stress, angst en onzekerheid kan leiden tot leermoeilijkheden en ander problematisch gedrag op school. Bovendien kan een kind hierdoor stagneren en niet tot leren komen. Voor leerlingen met een traumatische ervaring kan school een zeer veeleisende omgeving en onaangename ervaring zijn.
Als gevolg hiervan kunnen deze leerlingen met een aantal problemen te maken krijgen zoals:
- concentratiemoeilijkheden,
- moeilijkheden met het vermogen om stil te zitten en lessen rustig te volgen,
- problemen met zelfregulatievaardigheden,
- moeilijkheden met het aangaan en onderhouden van relaties met leeftijdsgenoten en volwassenen.
Dit kan leiden tot lage of verminderde onderwijsprestaties.
Snelle steun op school maakt het verschil
Kinderen die thuis of in hun directe omgeving te maken krijgen met intrafamiliaal geweld ervaren vaak intense stress. Handle with Care zorgt ervoor dat scholen snel en discreet op de hoogte worden gebracht na een politietussenkomst.
Op school kan dan meteen een betrouwbare volwassene klaarstaan om het kind een veilige plek en, indien nodig, extra steun te bieden. Dit kan simpelweg betekenen: wat extra aandacht, een rustige ruimte, of flexibiliteit bij toetsen en opdrachten. Soms is erkenning en begrip al voldoende om de veerkracht van een kind te versterken en de impact van het geweld te verzachten.
Een politietussenkomst op zich kan ook al ingrijpend zijn. Maar wanneer een kind de school ervaart als een veilige haven, helpt dit om stress te verminderen. En minder stress betekent meer ruimte om te leren, te groeien en zich goed te voelen.
Een juf of meester die me ’s morgens echt zag en het leuk vond dat ik er was. Dat heeft me echt geholpen.
Leerling (Anton Horeweg, De traumasensitieve school)