Wat is Handle with Care?
Handle with Care (HwC) is een project en een nieuwe werkwijze om kinderen die thuis geweld ervaren en waarbij de politie is tussengekomen, de eerstvolgende schooldag steun te bieden op school. Op die manier kan een kind meer draagkracht ontwikkelen en is de kans kleiner dat ze post-traumatische stressklachten ontwikkelen die zich vertalen in gezondheidsproblemen, leer- en gedragsmoeilijkheden.
Het is belangrijk dat we kinderen beschermen tegen de mogelijke negatieve effecten van huiselijk geweld op hun ontwikkeling, maar evenzeer tegen de stress die gepaard kan gaan met een politietussenkomst.
Het Vlaams Expertisecentrum Kindermishandeling (VECK) coördineert het project in opdracht van het Agentschap Justitie en Handhaving in samenwerking met tal van partners binnen beleid, onderwijs, politie, parket en hulpverlening.
Procesflow
De projectcoördinator Handle with Care bekijkt samen met jouw organisatie (politiezone/school) hoe Handle with Care in de huidige werking kan ingepast worden.
Hieronder wordt een voorbeeld van procesflow weergegeven:
Stap 1
Politie engageert zich om elke ochtend de ‘interventies’ en ‘PV’s’ op intrafamiliaal geweld te screenen. Dit kan door een Dienst Jeugd en Gezinsgebonden Politiezorg of een andere functionaliteit.
Indien de schoolgegevens van het kind niet gekend zijn, kunnen deze opgevraagd worden via ‘Magda online’.
Stap 2
Eenmaal de schoolgegevens opgevraagd, verstuurt politie een signaal naar de betrokken school met de volgende gegevens:
- de naam van het kind
- de geboortedatum van het kind
- het codewoord: “Handle with Care”
Politie deelt geen inhoudelijke informatie over de politietussenkomst.
Stap 3
Ontvangst signaal op de school
Scholen duiden een select aantal personen aan, zoals
de directie, zorgcoördinator en/of iemand anders met een zorg/beleidsondersteunende functie, dat het signaal ontvangt.
Indien de primaire ontvanger afwezig zou zijn, worden duidelijke afspraken gemaakt wie het signaal opvolgt.
Voorbereiding laagdrempelige steun aan het kind
De directie / zorgcoördinator / ondersteuner bepaalt vervolgens of ze de leerkracht van de betreffende leerling inlichten, alsook welk advies ze meegeven over wat het kind die dag en de daaropvolgende periode nodig zou kunnen hebben.
Samen kan bekeken worden wat de planning/het dagschema toelaat, alsook wat van nature goed aanvoelt voor de betreffende leerkracht vanuit de optiek dat het beter is om iemand een authentieke houding te laten aannemen in plaats van deze persoon verplicht met het ‘perfecte’ advies aan de slag te laten gaan.
Gegevensbeheer vereisten
Een belangrijke vereiste binnen Handle with Care is dat alle gegevenuitwisseling na ontvangst van het signaal wordt verwijderd en dat er geen enkele informatie wordt gedeeld over de inhoud of aard van de politietussenkomst omwille van IFG.
Ook wordt gevraagd aan scholen om het signaal niet te registreren in schoolsystemen.
Stap 4
Een leerkracht kan nu snelle steun bieden door extra oog te hebben voor het desbetreffende kind.
Kleine reacties zoals:
– ‘fijn dat je er bent’ wanneer het kind te laat toekomt,
– een klasknuffel laten bijhouden,
– voor verbinding zorgen met leeftijdsgenootjes,
– …
kunnen een wereld van verschil betekenen.
Een zorgzame aanpak van HwC-signalen: Betekenis en ondersteuning op school
Wat betekent een HwC signaal?
Niet elk kind zal een HwC signaal ontvangen, en een HwC signaal betekent niet automatisch dat een kind thuis wordt mishandeld. Het is belangrijk om te beseffen dat er een brede waaier aan situaties achter zo’n signaal schuilgaat.
Een HwC signaal wordt gegeven na een politietussenkomst omwille van spanningen in de leefomgeving van het kind.
- Een politietussenkomst op zich kan al een ingrijpende ervaring zijn voor een kind, los van verdere omstandigheden.
- Familiale spanningen: dit kan gaan over situaties van conflict, hoogoplopende ruzies (bijvoorbeeld over bezoekrecht), maar ook over situaties van verwaarlozing of (getuige zijn van) huiselijk geweld.
Soms zijn kinderen fysiek aanwezig tijdens de interventie of het geweld. In andere gevallen waren ze op dat moment elders, bijvoorbeeld op school. Toch kan een HwC signaal zinvol zijn, omdat kinderen vaak de spanningsopbouw vooraf en de nasleep ervan haarfijn aanvoelen. Deze stress kan een impact hebben op hun welzijn en gedrag op school.
De school biedt snelle en laagdrempelige steun. Die steun is afhankelijk van de behoefte van het kind. Het kan bestaan uit wat extra aandacht, ruimte voor rust en bijvoorbeeld flexibiliteit met toetsen. Het feit dat er aandacht en erkenning voor een kind is, is vaak voldoende om veerkracht van een kind te versterken en zo de gevolgen van het geweld te verminderen.
Niet alle kinderen in moeilijke thuissituaties krijgen een HwC-signaal
Belangrijk om te beseffen is dat sommige kinderen die opgroeien in een onveilige thuissituatie géén HwC signaal zullen ontvangen. Een signaal wordt immers alleen verstuurd wanneer de politie tussenkomt, en dat gebeurt niet altijd. Onderzoek in Nederland toont aan dat het gemiddeld tot 71 incidenten kan duren vooraleer de politie effectief wordt ingeschakeld.
Hoe ga je om met een HwC-signaal?
- Vermijd overhaaste conclusies – Een HwC signaal betekent niet automatisch dat er sprake is van ernstig geweld of dat het kind direct betrokken was bij de interventie. Bovendien zijn alle traumatische gebeurtenissen stressvol maar niet alle stressvolle ervaringen zijn traumatisch.
- Ontwikkel een traumasensitieve houding – Dit is niet alleen helpend voor leerlingen met een HwC signaal, maar voor álle leerlingen in de klas. Door in te zetten op een veilige, voorspelbare en steunende omgeving kunnen kinderen beter omgaan met stress en emoties.
Tot slot
Een HwC signaal duidt op een mogelijke impactvolle gebeurtenis in de leefwereld van een kind, maar de achterliggende situatie kan sterk variëren. Soms was het kind aanwezig bij een politie-interventie, soms was het enkel getuige van de spanningen errond, en soms vond de interventie plaats zonder dat het kind erbij was. Wat de precieze situatie ook is, het belang van een traumasensitieve schoolcultuur blijft overeind: elke leerling verdient een omgeving waar hij of zij zich veilig en gesteund voelt.
Magda Online
AGODI (het Agentschap voor Onderwijsdiensten) en Digitaal Vlaanderen werken samen aan het online platform voor gegevensdeling.
MAGDA Online is de kant-en-klare gebruikerstoepassing van het MAGDA-platform. Alle Vlaamse instanties kunnen met MAGDA Online gegevens uit authentieke bronnen rechtstreeks in de browser opvragen – en in bepaalde gevallen ook gegevens toevoegen of aanpassen – zonder dat een eigen toepassing moet gebouwd worden.
Hoe aansluiten bij Magda online?
Als politiedienst dien je het stappenplan voor de aansluitingsprocedure te volgen. Dit stappenplan is terug te vinden via volgende link: Aansluitingsprocedure | Vlaanderen.be.
