IFG in cijfers
Waarom Handle with Care?
Intrafamiliaal geweld is veelvoorkomend in België. In 2023 stelde de politie in Vlaanderen meer dan 27.000 processen-verbaal op van intrafamiliaal geweld. Dit betekent meer dan 500 PV’s per week. Vertaald naar een schoolcontext gaat het over 1 kind per klas. Niettemin kunnen we over 2 of 3 kinderen per klas spreken. De officiële cijfers zijn namelijk een onderschatting aangezien het enkel over geregistreerde situaties gaat.
Wanneer kinderen betrokken zijn bij of getuige zijn van geweld tussen gezinsleden, kan dit heftige emoties oproepen. Ze ervaren het als verwarrend en pijnlijk als ouders/zorgfiguren zowel een bron van veiligheid als van angst zijn. Ze groeien op met fundamentele twijfels en verwarring over de betekenis van liefde, intimiteit en geweld. Veiligheid, zelfvertrouwen, contacten met leeftijdgenoten en vertrouwen in anderen kunnen in het gedrang komen.
Bovendien kan een politietussenkomst op zich als erg ingrijpend ervaren worden door kinderen. Als het stressniveau bij een kind gedurende een lange tijd hoog blijft, kan dit de ontwikkeling van een kind verstoren. De hersenen van kinderen zijn volop aan het ontwikkelen en ze zijn daardoor extra gevoelig voor schade door stress. Op school uit dit zich vaak in leer- en gedragsproblemen.
Wanneer een (zorg)leerkracht niet op de hoogte wordt gebracht van een IFG-politietussenkomst, zou die onbedoeld de stress bij het kind kunnen doen toenemen. Deze kinderen verdienen steun, aandacht en zorg waardoor ze veer- en draagkracht kunnen ontwikkelen. Hier zet Handle with Care op in.
Onderschatting van kindermishandeling in Vlaanderen en Brussel
In Vlaanderen en Brussel zijn er 47.178 kinderen die gespecialiseerde hulp nodig hebben ten gevolge van kindermishandeling. Dit cijfer is een onderschatting aangezien het over geregistreerde cijfers gaat. Er zijn veel niet – gemelde situaties waarbij kinderen slachtoffer zijn van huiselijk geweld. Intrafamiliaal geweld is echter een complex fenomeen met doorgaans herhaaldelijke incidenten.
Zo toonde onderzoek uit Nederland van het Verwey-Jonker Instituut dat gemiddeld 71 geweldsincidenten plaatsvonden in een gezin voorafgaand aan een melding bij Veilig Huis. Het geweld speelde dan al ruim een jaar (Augeo Foundation & Verwey-Jonker Instituut, 2020).
In de meeste gevallen van intrafamiliaal geweld zijn kinderen direct of indirect betrokken. Ze kunnen rechtstreeks slachtoffer zijn van fysiek geweld of getuige zijn. Ook dit laatste wordt beschouwd als een vorm van kindermishandeling. Kinderen kunnen op vele manieren getuige zijn: ze zien, horen of voelen het geweld tussen diegenen waarop ze moeten kunnen vertrouwen voor hun eigen veiligheid en ontwikkeling.
Adverse Childhood Experiences of ACE-studie
Uit internationale studies naar de zogenaamde ‘adverse childhood experiences’ of ACE’s blijkt dat 10 tot 15% van de minderjarigen vier of meer ingrijpende, negatieve jeugdervaringen meemaken. Dit betekent dat je als kind opgroeit met heel veel stress, angst en onzekerheid. Onder ingrijpende, negatieve jeugdervaringen wordt het volgende verstaan:
lichamelijke mishandeling
psychische mishandeling
seksueel misbruik
lichamelijke verwaarlozing
psychische verwaarlozing
getuige van geweld tussen ouders
echtscheiding van ouders
ouder met een psychische ziekte
ouder met verslavings-problemen
gezinslid in de gevangenis
opgroeien in structurele armoede
overlijden van een ouder
chronisch pesten
dakloosheid
jonge mantelzorger
Betrouwbaarheid en veiligheid voor kinderen
Wanneer een kind huiselijk geweld meemaakt, is de kans groot dat het gezin op meerdere domeinen moeilijkheden heeft waardoor het risico op een negatieve invloed op de ontwikkeling groter wordt. Kinderen kunnen psychische problemen krijgen nu en op latere leeftijd, alsook gedragsproblemen, waardoor ze bv. agressiever reageren of meer risico lopen om verslaafd geraken. Chronische stress kan bovendien tot lichamelijke ziektes leiden, zoals hartklachten of longproblemen. Het risico om opnieuw slachtoffer te worden of zelf geweld te plegen ligt bovendien hoger.
Gelukkig kunnen we ook een andere realiteit binnenbrengen voor deze kinderen. Een veilige plek en steun van een betrouwbare volwassene in de omgeving van een kind zijn minstens zo belangrijk als professionele hulp. Beschermende factoren en ervaringen van het kind kunnen de veerkracht versterken en bescherming bieden tegen negatieve gevolgen van ingrijpende jeugdervaringen op hun hersenen, ontwikkeling en groei.
Werk mee aan Handle with Care
Werk je bij de politie of in een school en wil je met Handle with Care aan de slag? Contacteer jouw leidinggevende en leg hen het belang van Handle with Care uit. Indien Handle with Care nog niet in jouw regio wordt uitgerold, willen we graag mee bekijken wat de mogelijkheden zijn.
Neem gerust contact op.
